De evolutie van coaching

De evolutie van coaching laat zich omschrijven als twee verschillende paden: waar coaching zich in eerste instantie vooral in de breedte ontwikkelde, zien we de laatste jaren ook een verticale ontwikkeling. Waar evolueren deze twee historische ontwikkelingspaden zich heen?

Aubyn Howard (directeur van het Psychosynthesis Coaching Limited in Londen), schreef een artikel over de evolutie van coaching vanuit de achtergrond van zijn studenten: waar moet je rekening mee houden als je een coachopleiding wil volgen en hoe kun je je positioneren in de overvolle coachingsmarkt?

Het zijn vragen die ook voor ons als opleidingsaanbieder van de Nederlandse variant van de opleiding tot leiderschapscoaching en voor onze (potentiële) studenten van belang zijn. Daarom hebben we het oorspronkelijke artikel vertaald en aangepast aan de Nederlandse situatie. Een link naar het oorspronkelijke artikel vind je onder dit stuk.

Horizontale ontwikkeling van coaching

Het beroep van coach zoals we dat vandaag de dag kennen, is ontstaan uit een complex samenspel van verschillende soorten. Er zijn tal van specialisaties, waarbij ontwikkelingen worden ontleend aan verwante vakgebieden, waaronder somatisch en traumawerk, constellaties en systemisch werken, ontwikkelingstheorie, mindfulness en veerkracht. Deze verschillende soorten van het niet-beschermde beroep van coach zijn steeds ontstaan als antwoord op een vraag: het weerspiegelt het scala aan behoeften van individuen en organisaties. Het betekent ook dat de term ‘coaching’ voor verschillende mensen, verschillende dingen betekent. Het is dus belangrijk om duidelijk te maken wat we bedoelen als we het over coaching hebben.

Het traditionele primaire onderscheid binnen de moderne coaching was altijd persoonlijke ‘life’coaching enerzijds en executive-, bedrijfs-, leiderschaps- of organisatiecoaching anderzijds. De basis daarvoor ligt in het contract dat er ligt tussen coach en opdrachtgever (dat kan de coachee zijn, maar ook een derde partij zijn, zoals de werkgever). De meeste coaches neigen nog steeds naar het ene of het andere type werk. Je richt je op werkgerelateerde zaken óf op het privéleven. Die grenzen vervagen echter al jaren: leiders nemen ook het privéleven mee in de zakelijke coaching en life coaching biedt handvatten voor het werk. Werk en leven komen nu eenmaal heel vaak samen in de context van persoonlijke en professionele ontwikkeling. Binnen deze context is de wisselwerking tussen innerlijk en uiterlijk leven een essentieel onderdeel van succesvolle coaching.

Verticale ontwikkeling van coaching

Coaching is eind jaren 60 van de vorige eeuw gestart als een praktische methode voor gedragsverandering. Inmiddels zijn we bijna 60 jaar verder en heeft het veld zich ontwikkeld, zowel in de breedte als in de diepte. Daarin speelt de gedragsverandering nog steeds wel een rol, maar bewustzijn, ontwikkeling en betekenis zijn inmiddels vaak minstens zo belangrijk. Deze veranderende rol van coaching, laat zien hoe het vakgebied van coach zich ontwikkelt en verdiept. 

In de beginperiode werd coaching vaak gezien als een corrigerende activiteit. Op voordracht van de manager werd een coach gezocht om negatieve gedragspatronen te corrigeren of ontbrekende kerncompetenties te ontwikkelen. De nadruk op correcties verschoof geleidelijk naar het verbeteren van prestaties en het behalen van resultaten. Dit werd binnen de organisatie-coaching het dominante paradigma. De inmiddels overleden Sir John Whitmore schreef hierover in het baanbrekende werk Succesvol Coachen (met vijf drukken en 55.000 verkochte exemplaren ook in Nederland zeer bekend). Whitmore benadrukte al dat coaching gaat over het vergroten van bewustzijn en verantwoordelijkheid en verwijst daarbij naar Psychosynthese als inspiratiebron hiervoor. De meest recente ontwikkeling is holistisch coachen waarbij de aandacht voor de hele mens centraal staat en men werkt met betekenis en zingeving.

De horizontale ontwikkeling en professionalisering van het vakgebied van coaching is ook zichtbaar in het scala aan opleidingen op dit gebied, die nieuwe technieken en vaardigheden introduceren, maar ook door organisaties die accreditatie-eisen aan de coach en de opleidingen daarvoor opleggen. De accreditatie-eisen van het European Mentoring and Coaching Council (EMCC) worden in Nederland bijvoorbeeld geborgd door de NOBCO.

Wat is de volgende stap in de evolutie van coaching?

Het opleidingsinstituut Psychosynthese Leiderschapscoaching in Londen richtte zich, vanuit de ‘oude’ horizontale splitsing van coachingsgebieden, op leiderschapsontwikkeling. Tegelijkertijd ziet de opleiding dat bij cursisten het traditionele leidinggeven van groepen, teams en organisaties opschuift naar projecten, gemeenschappen, netwerken en gezinnen. 
Ook in de verticale ontwikkeling van coaching vindt een verschuiving plaats. Steeds meer mensen onderkennen dat ieder mens het potentieel heeft om leiding te geven aan zichzelf en dat daardoor levensvreugde en zingeving groeien. Ook dat uit zich zowel op privé- als zakelijk vlak. Deze invulling van leiderschapscoaching is vooral zichtbaar in de ontwikkelingsgerichte en holistische coaching.

De volgende stap van coaching ligt dan ook in de combinatie van horizontale professionaliteit en verticale ontwikkeling van bewustzijn. De opleiding Psychosynthese Coaching (in Engeland, online en in Nederland) zet zich sinds enige jaren volledig in op deze combinatie. De opleiding werkt met de hele mens en met het proces van integratie en synthese. Ze heeft oog voor alle hiervoor beschreven verticale niveaus én de professionaliteit op het horizontale vlak.

In de breedte werk je tijdens de opleiding aan professionele accreditatie, oefen je veel in de praktijk in twee- en drietallen, is er veel persoonlijke begeleiding, zijn er pro bono cliënten zodat je je praktijk kunt opbouwen, werk je met GROW en het zes-sessiesmodel en ontwikkel je coachcompetenties. Daarnaast levert de opleiding de diepgang waarbij je al het voorgaande dat je hebt geleerd integreert binnen een liefdevolle context met een holistische blik.

Mark Hullegie en Marjolein van der Linden

Interesse voor een opleiding in Nederland? In het najaar starten we weer met een opleiding in Psychosynthese Leiderschapscoaching:

https://www.dimensiesvangroei.nl/psychosynthese-leiderschapscoaching/. Er zijn informatiessessies waarin we vragen beantwoorden en ingaan op de inhoud van de opleiding.

Interesse voor een opleiding in Londen of online, kijk daarvoor op deze website: https://www.psychosynthesiscoaching.co.uk

Wil je het gehele artikel lezen? Kijk op deze website: https://www.psychosynthesiscoaching.co.uk/the-evolution-of-coaching-where-is-the-leading-edge-of-coaching-today/.